Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur
DE INTELLIGENTE DIRIGEERSTOK
De bliksemsnelle ontwikkeling van AI bepaalt in toenemende mate de manier waarop architectuur zich disruptief zal ontwikkelen. Dit werpt bij ons, architecten en vormgevers, een bijzonder oncomfortabel gevoel op, omdat niemand precies kan voorspellen waar deze evolutie ons zal brengen. Zelfs de AI-ontwikkelaars tasten in het duister. Ditmaal zijn we misschien niet helemaal ongelukkig met het feit dat de bouwwereld een log beest is, dat moeilijk van koers kan veranderen. Deze traagheid staat in schril contrast met de snelheid waarmee we de bouwwereld duurzamer moeten maken. Ook gerenommeerde architecten en theoretici zie ik twijfelen, of zelfs blind voor zich uit staren.
Het architectuurdebat van de twintigste eeuw werd in grote rechte lijnen gedomineerd door de vraag hoe het modernisme menselijker en meer contextgebonden kon worden gemaakt. De parametrische ontwerp- en productiemogelijkheden van vandaag openen een compleet nieuwe en soms bedwelmende wereld van vormen. Schijnbaar is alles mogelijk: van spectaculair tot soms minder relevant. Toch ben ik ervan overtuigd dat we aan de vooravond staan van een ontwerprevolutie. De werkelijke kracht van deze ontwerp- en productiemogelijkheden ligt in de ontwikkeling van een metamorfoserende vormentaal. Een interactieve organische vormentaal die afhankelijk van de noden van het moment fysiek kan metamorfoseren.
Het gaat niet om een architectuur die slechts aan de buitenzijde een bloem of walvis probeert te imiteren, maar om uiterst uitgepuurde gebouwstructuren die, waar nodig, flexibel kunnen zijn. Ze beschikken over een huid die als het ware kan ademen: gevel en dak worden één, en laten licht en lucht door, afhankelijk van het moment van de dag. Het werkelijk organische karakter van het gebouw ligt in de zuinigheid en efficiëntie waarmee het is opgebouwd en in het proces dat het in staat stelt om tot leven te komen door gedeeltelijk te metamorfoseren in interactie met zijn gebruikers en de omgeving. In dit denken vervagen de grenzen tussen landschap, gebouw en infrastructuur.
AI zal een sleutelrol spelen bij de ontwikkeling en implementatie van deze metamorfoserende vormentaal. Vandaag genereert AI totaalbeelden die architecturaal of constructief weinig samenhang vertonen. Zeer binnenkort wordt AI de onmisbare pen van de architect of vormgever, die veel sneller een schets of model kan uitwerken. Generatieve constructie- en duurzaamheids-AI zal helpen bij het bepalen van de structuur, knooppunten en alle daaraan gekoppelde technieken, zodat deze zo organisch en duurzaam mogelijk worden. Dit zal veel verder gaan dan een gedetailleerd BIM-model.
Bij een gedegen conservatoriumopleiding horen onlosmakelijk solfège en het bespelen van een muziekinstrument. Hoe jonger de opleiding wordt gevolgd, hoe groter de kans dat het talent ten volle wordt ontplooid. Het blijft me verbazen waarom architectuurscholen in België geen of nauwelijks studenten afleveren die virtuoos omgaan met 3D-software en dan heb ik het nog niet eens over AI. Hoe willen wij, architecten en vormgevers, in de toekomst de dirigent blijven van het architectuurorkest als we niet of nauwelijks de digitale instrumenten beheersen?
Arch. Xaveer Claerhout
Owner & architect bij architectenbureau CLAERHOUT-VAN BIERVLIET / Artist bij Metamorphic Art Studio
