Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur
Architecturale blik op waterpasserende en -doorlatende verharding
De Vlaamse Hemelwaterverordening en de verstrengde regels rond waterbeheer worden wel eens ervaren als een blok aan het creatieve been. Design en duurzaamheid zitten nu eenmaal niet altijd in hetzelfde kamp. En toch! Ondertussen zijn er diverse verhardingsalternatieven die functionaliteit, duurzaamheid en design weten te verzoenen. Een architecturale kijk op waterpasserende en –doorlatende verharding anno 2025.
Voor architecten betekent de regelgeving niet alleen een technische uitdaging in het publieke domein, maar ook op residentiële schaal. Bij de aanleg van een nieuwe oprit, terras of parking – en vaak ook bij heraanleg of uitbreiding – moet op eigen terrein voldoende mogelijkheid voor waterinfiltratie worden voorzien. De steeds extremere weersomstandigheden maken slim omgaan met hemelwater urgenter dan ooit. Naast de klassieke oplossingen, waaronder grind, split en traditionele grasbetontegels, bestaan er ook systemen die op esthetisch vlak een architecturale meerwaarde bieden.
De doorsnee Vlaming voelt zich helemaal thuis met klinkers op de oprit. De oplossing ligt in de keuze voor waterpasserende varianten met ingebouwde afstandhouders, uiteraard gecombineerd met een drainerende ondergrond. Ze zijn ondertussen breed verkrijgbaar, zowel in beton als authentieke kleiklinkers, en in uiteenlopende formaten en kleuren. Het aanbod evolueert gestaag en speelt in op de vraag naar esthetische alternatieven en verdere verduurzaming. Zo bestaan er ondertussen minder hoge kleiklinkers met bijgevolg ook minder materiaalgebruik, wat zowel de ecologische voetafdruk als de kostprijs gunstig beïnvloedt. Bestaande klinkeroprit, -pad of -terras heraanleggen? Dan is hergebruik uiteraard de meest ecologische optie.
Met losse afstandhouders kunnen ook gerecupereerde klinkers correct verwerkt worden, zodat de voegen voldoende open blijven om te voldoen aan de eisen van de Vlaamse infiltratienormen. Belangrijk hierbij: de effectieve open ruimte wordt mee bepaald door het formaat van de klinker. Hoe groter de steen, hoe minder voegen per vierkante meter, en dus ook minder open oppervlak.
Waterpasserend en origineel? Het valt wel degelijk te combineren. Naast klinkers noteren we verschillende betonelementen en grasdallen die zich lenen tot creatieve patronen, ook voor residentiële toepassingen. Daarmee krijgt een oprit of terras een heel eigen karakter. Zo zijn grasdallen vandaag beschikbaar in varianten die niet alleen functioneel zijn, maar ook een meer uitgesproken designwaarde bieden. De draagkracht van de betonnen structuur gaat samen met een grote vrijheid qua design en invulling: klassiek met gras of grind, maar ook met diverse kruiden of klavers. Zo krijgt elk project zijn eigen uitstraling.
Naast waterpasserende verharding bestaan er ook waterdoorlatende alternatieven. Een voorbeeld is een verharding van granulaten die met een bindmiddel, zoals hars of polyurethaan, worden samengehouden. Dat levert geen losse split of grind op, en ook geen verharding met open voegen, maar wel een vaste, egale laag die toch water doorlaat. Het resultaat kan volledig naar wens van de ontwerper worden vormgegeven: naadloos, in een breed kleurenpalet en desgewenst met grafische patronen of zelfs logo’s. De vorm van de paden kan organisch aansluiten bij die van de architectuur en tuin. Zo ontstaat een uiterst strakke verharding die tegelijk functioneel blijft. Bovendien is deze waterdoorlatende verharding onkruidbeperkend, mits regelmatig borstelen of voorzichtig afspuiten. Waterbeheer wordt zo niet langer een beperking, maar een inspiratiebron voor architecturaal ontwerp waarin ecologie en esthetiek hand in hand gaan.
