Hoe vind je de juiste architect? Over klik, vertrouwen en duidelijke afspraken

Transcript

Archicomm Dé Podcast – Aflevering 2026/2

Host: Patrick Retour
Gast: Dirk Mattheeuws

[00:02] Deel 1 – Introductie, NAV en de rol van Dirk Mattheeuws
Patrick Retour: Van harte welkom voor de tweede aflevering van Archicomm Dé Podcast, jaargang 2016. Mijn naam is Patrick Retour en ik ben uw gastheer en host van dienst voor Archicomm Dé Podcast. Ik verzorg ook reportages voor het magazine Archicomm.
Patrick Retour: Vandaag stellen we ons de vraag: hoe vind ik de juiste architect? En hoe vind ik de architect met de juiste skills die mij gaat begeleiden bij het bouwproces, die mij gaat verlossen van alle bouwstress? En daarvoor gaan we te rade bij onze gast van vandaag.
Patrick Retour: Dat is een door de wol geverfde architect die ook voorzitter is van NAV, Netwerk Architecten Vlaanderen. Een harte welkom in onze studio’s, Dirk Mattheeuws. Hallo, dankjewel. NAV, Netwerk Architecten Vlaanderen, wat is dat voor iets en
Dirk Mattheeuws: wat doen jullie allemaal? Wij zijn een beroepsvereniging en wij proberen eigenlijk architecten bij te staan in hun beroepspraktijk of bij hun beroep. Voor alle duidelijkheid: wij zijn geen beroepsinstituut of orde.
Dirk Mattheeuws: Daarvoor hebben we in België de Orde van Architecten. Bij de Orde van Architecten moet je verplicht ingeschreven staan om je beroep te mogen uitoefenen. Bij een beroepsvereniging niet, dan ben je vrijwillig lid. Wij zijn dus ook afhankelijk van de lidgelden van onze leden.
Dirk Mattheeuws: Wij hebben op dit moment een 3500-tal bureaus, zelfstandige eenmansbureaus, maar ook grotere bureaus als leden. En zij vertegenwoordigen eigenlijk een 6000-, 7000-tal personen.

[01:26] Voor wat architecten bij NAV terechtkunnen
Patrick Retour: Voor wat kunnen zij bij jullie terecht dan?
Dirk Mattheeuws: Wel, wij zijn enerzijds een netwerkorganisatie. Wij noemen onszelf de grootste community van architecten in Vlaanderen. Eigenlijk mogen we dat zeggen in Brussel en in België. En wij doen dat op verschillende manieren. Op nationaal vlak hebben wij een soort van deelcommunities: Vrouwen in de Architectuur, maar ook Starten en Starters. En dan hebben we nog een regionale werking. In elke provincie hebben we nu een regionale werking waarbij architecten in de regio, verdeeld volgens de provincies, eigenlijk aan netwerking kunnen doen. Zij komen samen en proberen daar eigenlijk soms hun beklag te doen over het beroep van architect. Naast die netwerking doen we eigenlijk ook aan belangenbehartiging. Dat betekent dat wij bij politici, dus bij beleidsmakers, maar ook bij departementen, bij kabinetten, langsgaan om nieuwe wetgeving te bespreken. Of bestaande wetgeving waar problemen rond zijn, die gaan wij bespreken. En dan denk ik, naast die netwerking en belangenbehartiging, een derde punt dat ook belangrijk is, is natuurlijk onze kennisdeling, waarbij we onder andere opleidingen geven en dergelijke, maar ook online een belangrijke kennisdatabank ter beschikking stellen voor architecten.

[02:44] Doelgroep: van starters tot bureauleiders
Patrick Retour: En daar zijn dan vooral ook natuurlijk beginnende architecten bij gebaat.
Dirk Mattheeuws: Klopt. Het gaat voor alle architecten, zowel inderdaad beginnende architecten, stagiairs, medewerkers, maar evengoed de bestuurders, de ondernemers.

[03:00] Dirk Mattheeuws over zijn eigen praktijk en opleidingen
Patrick Retour: Daarnaast ben jij ook nog architect en bestuurder van ARW Architecten uit Merelbeke-Melle. In hoeverre helpt jouw werk om een
Dirk Mattheeuws: betere voorzitter te zijn? Ik heb inderdaad nog een beroepspraktijk in Merelbeke-Melle, dat klopt. Ik ben gestart, afgestudeerd in 1995 als architect. Ik heb in 1995 mijn stage gedaan en daar zei mijn stagemeester: er komt nieuwe wetgeving uit, VLAREM-wetgeving. En we zijn die samen gaan volgen. Dus ik heb eigenlijk ook een opleiding milieu, milieudeskundige. En ik combineer dat op vandaag en noem me eigenlijk omgevingsdeskundige. Ik heb de jaren nadien ook nog bijkomende opleidingen gevolgd. Ik heb onder andere de opleiding van veiligheidscoördinator gevolgd, sloopdeskundige, asbestdeskundige, recent nog de opleiding asbestdeskundige inventarisatie. Ik vond het altijd leuk om eigenlijk door de tijd toch altijd nog wat opleidingen bij te volgen. En ik denk dat die ervaring ook wel bijdraagt bij mijn voorzitterschap van NAV. Ik ben zo een beetje van alle, tussen al die stekens, professionele aanverwante takken van het beroep van architect toch een beetje vertrouwd. Wij doen het, beoefenen het niet meer. Dus wat we alleen nog doen op kantoor is effectief architectuur en milieu. De rest wordt eigenlijk uitbesteed. Maar ik heb wel de kennis en het is wel handig dat we daar toch iets van af weten.

[04:26] Mens en milieu in de praktijk
Patrick Retour: Mens en milieu, daar zijn we natuurlijk allemaal wel in geïnteresseerd deze dagen, want dat staat al onder druk met de klimaatopwarming, met de waterhuishouding die op orde moet zijn, veel isoleren, minder verbruiken, vinger op de knip qua energieverbruik, waken over onze portemonnee. Ja, dat kan wel van pas komen.
Dirk Mattheeuws: Ja, klopt.

[04:42] Derde activiteit: extern omgevingsambtenaar
Dirk Mattheeuws: Zoals gezegd, al die opleidingen brengen zeker bij in mijn taak van voorzitter. Maar ik heb ook nog een derde activiteit. Ik mag ook nog extern omgevingsambtenaar zijn in een Vlaamse gemeente. Je weet: omgevingsambtenaar, knelpuntberoep. Vandaag de dag worden heel veel van die posities ingevuld door consultants, externe consultants. En dat ben ik dus ook. Dus ik geef nog advies aan de andere kant als externe omgevingsambtenaar. De beide geven natuurlijk een meerwaarde aan dat voorzitterschap.

[05:33] Combineren van taken en teamorganisatie
Patrick Retour: Zoveel taken combineren, je moet het maar doen. Hoe doe jij dat?
Dirk Mattheeuws: Ik heb een goed team op kantoor. We zijn met negen, waarvan ik één. Daar zijn drie architecten, waarvan een stagiaire. Er is ook een fulltime medewerkermilieu. En er zijn dan eigenlijk ook nog twee interieurarchitecten. Ik ben ruimtemaker, ik ben geen interieurarchitect. Ik vind dat ook een specialisatie op zich. En zij zorgen dus voor de invulling, de interieurkant van ons beroep. En daarnaast heb ik nog twee freelancers, milieumedewerkers. Zij springen in voor het milieugedeelte. We willen vooral, zeker naar bedrijven toe, naar professionele aanvragers, een soort van totaalpakket aanbieden en ontzorgen, ondanks die administratieve belasting die er toch wel vandaag is. Dus op dat vlak wordt er veel gedelegeerd naar de medewerkers.

[06:31] Mandaat als NAV-voorzitter
Patrick Retour: Sinds wanneer ben je eigenlijk voorzitter van NAV en hoe lang loopt zo’n mandaat?
Dirk Mattheeuws: Wel, ik kan nu al zeggen: het is bijna voorbij.
Patrick Retour: En hoe word je daarvoor gekozen als voorzitter? Hoe gaat dat in zijn werk?
Dirk Mattheeuws: Ik ben verkozen in februari 2020. Toen is er zowel een nieuwe voorzitter als een nieuwe directeur gekomen. In maart is onze nieuwe directeur, Steve Lano, bij NAV gekomen, als ik het zo mag zeggen. Hoe word je verkozen? Er waren twee kandidaten en op de algemene vergadering kiezen de bestuursleden iemand uit de kandidaten die zich voorgesteld hebben. Hopelijk zal dit zich weer voordoen op de volgende algemene vergadering, want mijn maximum mandaat van twee keer drie jaar zit eraan op. Dus in april 2026 hoop ik dat er zich opnieuw een aantal kandidaten naar voren komen om dan opnieuw verkiezingen te houden en een opvolger.

[07:31] Beperking tot twee termijnen
Patrick Retour: Zoals bij de president van Amerika, een derde termijn is niet meer mogelijk.
Dirk Mattheeuws: Nee, en eigenlijk vind ik dat wel gezond.
Patrick Retour: Ja, ja.
Dirk Mattheeuws: Het is goed dat er een nieuwe wind komt. Dat mag wel.

[07:42] Wat veranderde er sinds 2020?
Patrick Retour: Wat heb jij zo’n beetje gerealiseerd als voorzitter, als je dat in een notendop zou kunnen samenvatten? Of welke nieuwe wind is er gaan waaien sinds jij er bent?
Dirk Mattheeuws: Ik denk dat dat veel afhangt van het duo of de samenhang tussen voorzitter en directeur. Ik denk dat we echt wel op elkaar afgespeeld hebben en dat we echt wel tamelijk ver geraakt zijn met nieuwe wetgeving, met nieuwe zaken die we gerealiseerd hebben. Vandaag wordt NAV gevraagd als er nieuwe wetgeving zou aankomen. Vroeger wist men ons te weinig te vinden. Ik denk dat we op vandaag wel kunnen zeggen dat we gekend zijn, dat men ons weet te vinden als het gaat over nieuwe wetgeving. We zijn ook verhuisd. We hebben in de afgelopen drie jaar ook gezocht naar een nieuw kantoor. Een nieuw kantoor in Gent is ingericht. Dus ja, er is toch wel… NAV ziet er anders uit. Ik ben ervan overtuigd dat NAV er anders uitziet sinds 2020.

[08:38] Mond-aan-mondreclame en zichtbaarheid
Patrick Retour: Dirk Mattheeuws, is beslist een goede voorzitter in mijn ogen.
Dirk Mattheeuws: Ik hoop het. Na april zal ik misschien gezien worden dat het resultaat effectief is.
Patrick Retour: Oké, dan spreken we elkaar nog wel eens. Dirk, je hebt wel eens een architect aan de tafel die mij zei: als architect maak ik eigenlijk nooit reclame. Ik leef van de mond-aan-mondreclame. De gevels van mijn huizen, dat is eigenlijk mijn visitekaartje. En mensen zien een woning die ik heb gerealiseerd. Ze bellen aan, ze vragen hoe de samenwerking is geweest met de architect. Of ze steken een briefje in de bus. Ze vragen: wie is de architect waar jullie mee hebben samengewerkt? Dat gaat misschien wel op voor iemand die al veel heeft gerealiseerd, maar beginnende architecten kunnen misschien op die manier niet werken. Ja, wat heb jij daarop te zeggen? Hij vond dat het niet nodig was om zich bekend te maken. De klant vond hem wel.
Dirk Mattheeuws: Ik kan dat wel een stukje beamen. Een briefje in de bus heb ik nog nooit gehad, dat is mij nog niet overkomen. Maar het is wel zo dat eigenlijk de meeste klanten komen via mond-aan-mondreclame. En dan gaat het overtuigend over wat je in het verleden hebt gepresteerd. Op dat vlak heb ik toch wel soms, durf ik te zeggen, dat ik een probleemoplosser ben. Vandaar dat er toch tamelijk wat, als het gaat over omgevingsdossiers, complexe dossiers, bij ons terechtkomen. Maar het klopt dus: veel mond-aan-mondreclame. Ik heb sinds 2019, denk ik, vier jaar geen website gehad. Sinds dit jaar hebben we een nieuwe website gelanceerd. Ik had een tijdje geen website, omdat het inderdaad geen prioriteit was en omdat er eigenlijk wel werk genoeg was vanuit die mond-aan-mondreclame. Maar ondertussen hebben we een nieuwe website. Ik ben eigenlijk wel blij dat we een nieuwe website hebben, de medewerkers zijn er ook blij mee. Het geeft wel natuurlijk… je kan jezelf voorstellen. Het is een andere insteek. Dus de website is eigenlijk wel een positieve evolutie.

[10:46] Deel 2 – Beginnende architecten, online zoeken en de match
Patrick Retour: Dus natuurlijk wel zo: beginnende architecten klagen toch ook wel eens dat er te weinig werk op de plank is. Misschien zijn er te veel of ze hebben zich nog te weinig kunnen bewijzen, worden dan minder gevraagd. Wat zou je beginnende architecten aanraden? En hoe kan NAV daar dan ook een rol in spelen qua support, qua ondersteuning?
Dirk Mattheeuws: Wel, ik zou meteen verwijzen naar onze website, “Zoek een architect”. Daar kan je eigenlijk projecten op plaatsen. Dat kunnen kleine projecten zijn. Je kan evengoed studies erop plaatsen. Als beginnende architect kan je eigenlijk ook studies erop plaatsen. Het hoeft niet dat het gerealiseerde projecten zijn. Je kan er ook impressies op plaatsen. Maar als je lid bent van NAV, dan kan je op dat “Zoek een architect”-profiel een profiel aanmaken, dan kan je projecten plaatsen en op bepaalde zoektermen kunnen bouwheren jou dan vinden.

[11:35] Online zoeken en valkuilen
Patrick Retour: Ja, nu rondrijden is misschien van alle tijden. Het kan een toeristische uitstap zijn, op huizenjacht gaan, maar uiteraard gaan we deze dagen vooral op de internetsnelweg gaan zoeken. Wat zijn daar de hindernissen, de valkuilen als de consument gaat kijken op internet naar de architecten? Ja, waar moet die voor uitkijken? Waar moet die op letten? Ook daar weer zou die
Dirk Mattheeuws: bouwheer terug weer onze website uiteraard, “Zoek een architect”, zeer handig. Ik denk dat het logisch is dat bouwheren eerst en vooral online gaan zoeken. Maar dan zou ik toch wel adviseren om een stukje in de buurt te zoeken. Je kan ook zoeken op gemeente en dan kijk je maar welke architect in jouw buurt je aanstaat. Je bezoekt dan de individuele websites. Ik zou er ook niet te veel gaan zoeken. Ik denk dat we als architecten ondertussen de ervaring hebben: als bouwheren te veel gaan shoppen en eigenlijk eerlijk toegeven, als ik een algemene mail binnenkrijg waar ik voel dat hij naar tien of naar vijftien architecten gestuurd is, dan zal het mij niet motiveren om te reageren. Na een tijd zie je misschien door het bos de bomen niet meer. Dus ik zou zeggen: zoek online, beperk het tot een aantal architecten uit de buurt. Maak daar eventueel dan een afspraak mee.

[12:50] Praktische voordelen van werken in de regio
Patrick Retour: Ja, als groenredacteur kom ik ook heel veel in contact met tuinarchitecten en tuinaannemers. En van hen hoor ik ook dat ze graag in de regio blijven. Om natuurlijk onkosten te vermijden qua vervoer, in de file staan. Dat is geen rendabele tijdsbesteding. Dus om daar een beetje ook te zien dat ze optimaal kunnen werken. Misschien geldt dat ook wel voor de architect die je nodig hebt. Als hij om de hoek woont, uit de regio is, werkt wel wat gemakkelijker.
Dirk Mattheeuws: Het klopt helemaal. Wij zijn geëvolueerd tot een bureau dat over heel Vlaanderen werkt. We hebben nog een aantal projecten in Wallonië, een aantal projecten in Brussel. Ik doe denk ik 35.000 tot 40.000 kilometer per jaar. Als ik dit zou kunnen inperken, zou ik daar zeer tevreden mee zijn. Dus dat zou wel mogen. Dus het is bij voorkeur inderdaad in de buurt. Het is altijd handig. Wat architecten betreft is het natuurlijk zo: als je een architect uit de buurt neemt, dan kent die wellicht ook een aantal referenties van aannemers uit de buurt. En als je natuurlijk een aantal aannemers hebt waar je mee vertrouwd bent, weet dat die goed werk leveren, dan is het natuurlijk wel handig dat je het project met aannemers ook uit de buurt kunt gaan realiseren.

[14:06] Stijl, referenties en voorbereiding door de bouwheer
Patrick Retour: Als klant moet je ook wel een beetje research doen, denk ik. Beelden spreken ook tot de verbeelding. Je gaat af op referenties, je maakt misschien een moodboard. Je gaat voor jezelf ergens vastleggen welke stijl van wonen, van leven dat je hebt. En dan ga je zo kijken of er een match is met een architect, veronderstel ik.
Dirk Mattheeuws: Klopt. Je hebt vandaag online allerhande tools, Pinterest of moodboards. AI kan al een beetje helpen, zeer zeker. Dus je kan alle manieren verzinnen om verbeeldend te werken en eigenlijk jouw ideeën al een stukje gaan uitdrukken naar de architect toe. Maar ik denk dat die afspraak nog steeds belangrijk is.

[14:50] Woondroom, ontzorging en klik
Patrick Retour: Uiteindelijk is het doel een woondroom te realiseren. En daar is de rol van de architect zeer belangrijk. Dus het is wel de moeite waard om daar de nodige aandacht voor te hebben en om daar ook tijd voor uit te trekken als consument om echt die zoektocht met succes te doen.
Dirk Mattheeuws: Klopt, en het moet ook klikken. Ik denk dat dat een belangrijk aspect is. Het gaat hem niet juist om wat je ziet op een website. Ik denk dat het naast overeenstemming naar verbeelding of naar beelden, dat er ook een soort van persoonlijke klik moet zijn en een zakelijke klik. De persoonlijke klik gaat over creativiteit: zitten die gemeenschappelijke, of de verwachtingen qua creativiteit, in dezelfde richting? Maar uiteraard is een architect meer dan een ontwerper. Hij moet natuurlijk ook dat ontwerp gaan realiseren en daarvoor moet er ook een zakelijke kant zijn. Dus het budget moet goed zitten, het budget moet ook gerespecteerd worden en het moet aanbesteed worden. Het moet gerealiseerd worden. Het is niet zomaar een droom. Het moet gerealiseerd worden.

[15:56] Complexiteit en aansprakelijkheid
Patrick Retour: De complexiteit van het beroep is wel nog toegenomen en daar is wel aandacht voor nodig natuurlijk.
Dirk Mattheeuws: Niet alleen de complexiteit, maar ook de gevolgen van die complexiteit, de aansprakelijkheden, zijn enorm als architect. Maar daar kan NAV misschien toch ook wel een beetje een vangnet zijn. Klopt, zeer zeker. En wij proberen dat altijd naar voren te brengen, hoe complex het geworden is. Recent nog ook in discussies rond verloning. En niet alleen verloning van bedrijven, maar zeker ook verloning van de jonge architecten. Iedereen in de sector moet natuurlijk eerlijk en correct verloond worden. En uiteraard is dat verhaal van die aansprakelijkheid, van die complexiteit, zeker een onderdeel daarvan.

[16:39] Volgende stap na selectie van een architect
Patrick Retour: Stel dat ik dan mijn zinnen heb gezet op een vrouw of man, architect, waarvan ik zeg: daar wil ik mee samenwerken. Wat is dan de volgende stap? Je maakt ten eerste een afspraak om kennis te maken, om eens een keer de koppen bij elkaar te steken. En hoe gaat dat dan verder?
Dirk Mattheeuws: Wel, ik zou zeggen: als de persoonlijke klik en de zakelijke klik er is, dan denk ik dat je tot een goede prijsafspraak moet komen. De prijsafspraak ligt niet altijd voor de hand. Bij prijsafspraken moet natuurlijk de opdracht duidelijk zijn. En daar zien we toch wel wat issues: dat de opdrachtgever nog niet altijd zijn opdracht rond heeft, of nog niet altijd duidelijk de opdracht omschreven heeft. En dan is het niet zo voor de hand liggend om meteen een offerte te kunnen maken.

[17:33] Testopdracht en haalbaarheidsstudie
Patrick Retour: Is het een goed idee om een architect, of twee architecten, een soort van testopdracht te geven? Kijk, maak mij eens een schets, doe eens een haalbaarheidsstudie. En dan te kijken of nadien de wegen scheiden, of je samen toch verder gaat op de ingeslagen weg. Is dat een idee? En is dat dan ook gratis? Of hangt daar toch een prijskaartje aan, net zoals bij elke consultatie bij de dokter?
Dirk Mattheeuws: Wij doen dat effectief. Dus we hebben nu een aantal opdrachten lopen waar we een soort van inleidende opdracht hebben. Dat hoeft niet noodzakelijk bij twee architecten te zijn. Het kan ook bij jouw architect zijn waar je voor gekozen hebt. Waarbij je een inleidende opdracht geeft. Die inleidende opdracht, een voorbeeld dat ik nu kan geven, is een inleidende opdracht voor een nieuwbouwkantoor met bedrijfsgebouw, waar de inleidende opdracht loopt tot een eerste aftoetsing bij de gemeente. We maken een soort van vormstudie, een organigram, programma. Er wordt een soort van eerste gebouwvoorstel geconcipieerd en de bedoeling is dat dit nu wordt voorgelegd aan de gemeente en dan zien we wel: als dat positief bevonden wordt voor de gemeente, dan kan het project doorgaan. En dit is inderdaad een haalbaarheidsstudie. Het is niet ongebruikelijk om dit te doen.

[20:40] Deel 3 – Erelonen, contracten, communicatie en afsluiting
Patrick Retour: Heb je soms het gevoel dat de job van architect geonderwaardeerd wordt, dat die best wat opwaardering zou mogen krijgen? Een beetje een gevoelige vraag misschien, maar ja. Want er moet toch dikwijls hard voor gewerkt worden, denk ik. Als ik zie wat voor zorgen die allemaal op hun schouders moeten tillen. Het is gemakkelijk gezegd: de architect zal het wel weer oplossen, en hij moet het ook oplossen. Hij moet het allemaal sturen, aansturen, delegeren, zorgen dat er een goede samenwerking is met alle actoren, communicatie verzorgen naar de klant toe. Er komt heel veel bij kijken.
Dirk Mattheeuws: Ik weet niet of het een gevoelige vraag is. Ik denk dat het een pertinente vraag is. De job is geëvolueerd. We zijn niet meer “meneer de architect”, zoals het vroeger was, zoals “meneer de dokteur” en “meneer de notaris”.
Patrick Retour: Maar er wordt wel heel veel verwacht.
Dirk Mattheeuws: Er wordt enorm veel verwacht. We hebben het er al over gehad. De aansprakelijkheden zijn enorm. Het beroep is ook zeer complex geworden met zoveel aparte zaken, zoveel zaken die erbij gekomen zijn, zoveel normen. De wet van 1939 is eigenlijk niet afgestemd op hoe het beroep nu in elkaar zit. Wij hebben de traditionele driehoek, daar hebben we ook bij NAV een visie rond ontwikkeld. De traditionele driehoek van aannemer, opdrachtgever en architect zouden wij liever zien evolueren naar een team, waarbij de architect nog steeds de regisseur kan zijn van het totale team, maar waarbij alle leden van het team wel verantwoordelijkheid nemen voor hun aandeel. In plaats van een veiligheidscoördinator, de veiligheidsverantwoordelijke, om het zo te zeggen, de ventilatieverslaggever, ventilatieontwerper,
Patrick Retour: en waarbij dat inderdaad iedereen voor zijn aandeel uiteraard zijn verantwoordelijkheid neemt met de bijgaande aansprakelijkheid. Is dat ook iets waar jullie met NAV op inzetten? Dat architecten extra skills krijgen? Hoe pak je dat aan?
Dirk Mattheeuws: Klopt, we zetten daar zeker op in. We geven daarvoor opleidingen. Allerhande opleidingen die ook soms herhaald worden. Dus enerzijds de opleidingen, maar anderzijds hebben we ook de helpdesk. Je kan bellen naar NAV voor eerstelijnsadvies als je lid bent van NAV.

[22:49] Doel van NAV
Patrick Retour: Met NAV krijgen we dan toch betere architecten? Dat is de bedoeling.
Dirk Mattheeuws: Ja, wat betere architecten. Het is enerzijds de bedoeling om hen echt wel te ontzorgen ook, bijstand te leveren in het beroep en ervoor te zorgen dat ze beter kunnen doen in het beroep, het beroep te verbeteren en hopelijk daarmee ook betere architecten.

[23:14] Contracten en juridisch advies
Patrick Retour: Als je dan afspraken maakt met een architect: ja, goede afspraken die moeten in een contract worden gegoten en er hangt dan weer dat prijskaartje aan, dat moet heel duidelijk worden afgesproken. Zo’n contract en juridische bijstand, is dat ook iets waar NAV mee op inzet, waar men terecht kan?
Dirk Mattheeuws: Ik denk dat dat eerder iets is voor onze verzekeringen. Meestal als het gaat over juridische bijstand, dan luister ik bij de verzekering. Die zullen eerder advies geven. Wij zijn ook geen juristen. We moeten opletten dat we ook naar onze klanten toe geen juridisch advies formuleren. Daar moeten we ons toch als architecten van onthouden. Dus als het gaat over juridische adviezen, zij het in het eigen contract, maar ook in het contract bijvoorbeeld met de aannemer, dan is het wel belangrijk dat we ons daar niet in mengen, want we zijn geen juristen, we blijven architect. Dus onze adviezen zijn steeds technisch van aard en niet juridisch van aard. NAV kan je daar zeker bij adviseren. Ze weten waar de standaardcontracten staan van de verschillende verzekeringen. Daar wordt dan naar verwezen. Maar als het specifiek juridisch advies is in het kader van mijn potentiële aansprakelijkheid, dan zal ik toch hier de verzekering aanspreken.

[24:29] Communicatie als sleutel
Patrick Retour: In ieder geval vind ik dat dialoog en communicatie altijd de sleutel is tot een succesvolle samenwerking. Ik spreek uit eigen ervaring. Als wij thuis hebben gebouwd, verbouwd en onze badkamer hebben gerenoveerd, dan heb ik als klant ook heel veel interesse getoond naar de architect toe, naar de mannen en vrouwen op de werf. En dat werd altijd eigenlijk in dank aangenomen. Dat motiveerde hen. Ik denk als mensen ergens gaan bouwen of verbouwen en ze hebben wat te weinig interesse, dat dat soms demotiverend werkt. Dus het komt van twee kanten. Als de architect gemotiveerd is, de klant gemotiveerd, kun je samen iets opbouwen.
Dirk Mattheeuws: Absoluut. Ik denk het. Het team blijft de driehoek van ’39. Het blijft een spel tussen aannemer, opdrachtgever en architect. En het is niet de bedoeling dat de architect altijd de kant van de opdrachtgever kiest, ook al wordt hij betaald door de opdrachtgever. Hij kan soms in een positie staan waar hij een stukje scheidsrechter wordt tussen aannemer en opdrachtgever. Communicatie blijft daarbij belangrijk. Als een werf start zeg ik altijd: bel voor de brand. Zorg dat je op tijd communiceert, blijf communiceren, want er worden ook soms fouten in gemaakt. Blijf communiceren, of het nu per mail is, telefoon, wat dan ook, maar blijf vooral communiceren, want dat is wel zeer belangrijk.

[25:49] Ontzorgen heeft grenzen
Patrick Retour: Klant moet ook voldoende vragen blijven stellen. Ik heb dat ook zelf ondervonden. Dan vraag ik: ja, hoe ga je dat net doen? Als je het niet gevraagd hebt, ja dan kom je met de bedenking: ja, dat wist ik niet. Maar ja, je moest het ook misschien wel gevraagd hebben.
Dirk Mattheeuws: Klopt, en ontzorgen heeft ook zijn grenzen. Niet alles kan overgenomen worden. Het is een illusie dat je niks moet doen op die werf omdat je een aannemer en een architect hebt. Je zal nog heel veel inspanningen ook moeten doen als opdrachtgever, al is het maar keuzes maken, beslissingen nemen. Maar uiteindelijk zal er ook nog heel veel bouwstress bijkomen, gegarandeerd. Mijn excuus is daarvoor.

[26:31] Samen oplossen wat misloopt
Patrick Retour: We streven natuurlijk naar tevredenheid. Ja, altijd. Dat is een uitdaging voor heel wat architecten.
Dirk Mattheeuws: Zeker, maar nogmaals: er loopt altijd wel eens iets mis op een werf. En de clou is dat het dan zo snel mogelijk opgelost wordt. Dat we met z’n drieën samenkomen op de werf om te zoeken naar oplossingen. En als daar dan voldoende flexibiliteit is, omdat bijvoorbeeld rechtgezet wordt door de aannemer, dan is dat geen probleem. Maar er zal zich altijd op de werf wel eens iets voordoen dat anders is dan verwacht, of wat de bouwheer verwacht had. Dat is niet ongebruikelijk.

[27:08] Klein bureau versus groter bureau
Patrick Retour: Met een architect samenwerken die er eigenlijk alleen voor staat, kan voordelen hebben, omdat het heel persoonlijk is. Een groter bureau heeft soms wel wat meer draagkracht. Wat is jouw ondervinding? Wat moeten mensen kiezen? Ze moeten natuurlijk allemaal aan de bak komen.
Dirk Mattheeuws: Wel, ik heb het al gezegd: het is een keuze toch voor meestal iemand waar je klik mee hebt. Persoonlijk en zakelijk. En ik merk toch dat meestal de mensen dan voor een persoon gekozen hebben. Ik merk dat ook op kantoor. Soms vragen ze expliciet dat ik dan toch persoonlijk nog eens naar de werf kom. Ook al is er een projectarchitect bij ons op kantoor die dan aangesteld is voor de werf. Maar dan vragen ze toch nog eens: je komt toch ook nog eens persoonlijk langs?

[27:51] Passie en variatie in het beroep
Patrick Retour: Ja, bij een groot bureau zijn het natuurlijk ook mensen die het bedrijf maken uiteraard. En dan heb je toch weer die persoonlijke samenwerking.
Dirk Mattheeuws: Klopt. En we doen het allemaal even goed en even met volle passie. Maar toch kijkt men dan toch nog eens soms naar de figuur waarmee men de eerste afspraken gemaakt heeft.
Patrick Retour: Wat is er nu zo fijn aan architect zijn, Dirk?
Dirk Mattheeuws: Het blijft een intrigerende, mooie job. Het is vooral zeer gevarieerd. Je hebt het gehoord: ik heb drie takenpakketten, om het zo te zeggen. Er zitten drie activiteiten en de variatie is super interessant. [28:26] Afsluiting
Patrick Retour: Ik ga je bedanken om tot hier te komen naar onze studio’s te Weert, Nederland Studio’s van de Louwers Media Groep. Dit was weer een aflevering van Archicomm, Dé Podcast. De vijfde al op rij, allemaal te beluisteren op Spotify. Ik hoor je graag binnenkort retour voor een volgende aflevering van Archicomm, Dé Podcast. Groetjes. Dag.