Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur
Op zondag 7 juni 2026 reikt het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) voor het eerst de Architectuur Prijs Vlaanderen uit. De vakjuryprijs gaat naar de renovatie van de Goujons toren in Anderlecht. De publieksjuryprijzen gaan naar Tonuso in Vilvoorde (zorgen) Manchestergebouw in Aalst (leren), Usquare Feder in Elsene (werken), Tuighuisstraat in Kortrijk (wonen) en Navigo in Koksijde (ontmoeten).
De Architectuur Prijs Vlaanderen onderscheid t zich van andere architectuurprijzen door zijn bovenlokale karakter (Vlaanderen en Brussel), de focus op de maatschappelijke meerwaarde én een erkenning op niveau van het project . De prijs zet niet enkel de
architect, maar ook de opdrachtgever én de gebruiker in de kijker. Want kwalitatieve architectuur wordt niet enkel door architecten gemaakt. Dat weet ook Dennis Pohl, directeur van het VAi: “Ambitie alleen maakt geen architectuur. De geselecteerde gebouwen tonen hoe kwaliteit voortkomt uit een collectieve inzet van opdrachtgevers, bouwmeesters, architecten, administraties en gebruikers of bewoners. Het resultaat is architectuur met een reële maatschappelijke meerwaarde.”
Uit meer dan 300 inzendingen nomineerde de vakjury (Vlaams Bouwmeester Véronique Claessens, architect Mechthild Stuhlmacher en architect Sumayya Vally ) 20 projecten. Aan die shortlist werden vijf publieksprijzen gekoppeld (leren, ontmoeten, werken, wonen en zorgen) , de publieksjury duidde per categorie één winnaar aan. De vakjury reikt over alle categorieën heen één vakjuryprijs uit.
Meer over de vakjury en de publieksjury
Goujons toren – Renovatie van een modernistisch gebouw met 378 bewoonde appartementen
De Goujons toren, herkenbaar aan zijn geplooide vorm, werd in de jaren 1970 gebouwd langs de voormalige bedding van de Zenne. Met 378 wooneenheden is het vandaag het grootste appartementsgebouw van het Brussels Gewest. Het doel van de renovatie was om het wooncomfort te verhogen en tegelijk het energiegebruik te verminderen. De appartementen kregen ruime terrassen die extra leefruimte bieden. Om dit te realiseren plaatsten de architecten een volledig nieuwe gevelschil rond he t bestaande gebouw. Ook het gelijkvloers kent een nieuwe invulling. Drie voormalige woningen maken plaats voor nieuwe collectieve voorzieningen, waaronder een sportzaal, een gemeenschapsruimte en de uitbreiding van het bestaande medisch centrum.
“De Goujons toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw: ambitieus van vorm, nauwkeurig uitgevoerd en nauw verweven met de dagelijkse realiteit van de bewoners .” – vakjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
Tuighuisstraat – Stedelijk en sociaal inbreidingsproject voor sociaal wonen
Oorspronkelijk was de Tuighuisstraat in Kortrijk een tuinwijk, met achtertuinen die uitkwamen op een gemeenschappelijke groene ruimte. Het nieuwe inbreidings project herdenkt en breidt dit erfgoed uit met sociale woningbouw. Het bundelt zeven bestaande percelen en ontwikkelt ze tot drie bouwvolumes met een mix van appartementen, studio’s en duplexwoningen. Een open en toegankelijke ruimte op het gelijkvloers nodigt bewoners uit tot gezamenlijk gebruik en versterkt het soc iale weefsel van de wijk. Daarnaast worden op elf percelen rijwoningen gerealiseerd. Aan de achterzijde ontstaat ruimte voor nieuwe woonvormen, zoals kangoeroewonen, thuiswerkplekken en andere flexibele invullingen die inspelen op veranderende woonbehoeften.
“Tuighuisstraat overtuigt door zijn coherente verhaal, zijn stedelijke inbedding en zijn vermogen om sociale huisvesting op een open en inclusieve manier te benaderen. ” – publieksjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
Tonuso – Centrum voor jeugdzorg
Tonuso Vilvoorde is een centrum voor bijzondere jeugdzorg en biedt plaats aan een twintigtal kinderen en jongeren. Het voormalige schoolgebouw krijgt binnen een strakke plattegrond een nieuwe invulling, met bijzondere aandacht voor het vermijden van een ‘instellingsgevoel’. Het project biedt onderdak aan twee leefgroepen, een gemengde groep en een meisjesgroep, aangevuld met enkele studio’s voor begeleid zelfstandig wonen. In deze kleinschalige opzet staat het creëren van een veilige, warme en stimulerende leefomgeving centraal.
“Binnen de categorie zorgen is er een spanningsveld tussen de specifieke noden van doelgroepen en zorgverleners en architecturale verfijning. Tonuso laat zien hoe je die elementen met empathie en engagement kunt samenbrengen tot een zorgzame omgeving. ” – publieksjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
NAVIGO Visserijmuseum – Museumdepot met educatieve en museale ruimtes
Het bestaande museum NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde werd uitgebreid met een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel. Samen vormen ze één samenhangend geheel, met een gedeelde architecturale vormentaal.
“Het NAVIGO Visserijmuseum vult het begrip ontmoeten op een veelzijdige en gelaagde manier in. Het museum overstijgt zijn rol als tentoonstellingsruimte en ontwikkelt zich tot een breed sociaal platform. ” – publieks jury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
Manchestergebouw – Centrum voor basiseducatie
In 2023 kocht Ligo ZOVL de onderste twee bouwlagen van een voormalige spinnerij in Aalst en transformeerde het tot een centrum voor volwassenenonderwijs. Het project biedt ruimte aan basiseducatie en opleidingen voor kortgeschoolden. De herinrichting zet in op ruimtelijke kwaliteit, ontmoeting en interactie tussen de gebruikers.
“Het Manchestergebouw is een weloverwogen leerlandschap waarin erfgoed, functionaliteit en toekomstgerichtheid samenkomen. Met een beperkt budget slaagt het project erin een maximale ruimtelijke kwaliteit te realiseren. ” – publieksjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
Usquare Feder – Werkruimte met ontmoetingshub
Na jaren van leegstand heeft de voormalige rijkswachtkazerne in Elsene een nieuwe toekomst. Met Usquare Feder werden zeven historische gebouwen herbestemd tot een internationale universiteitssite en een multifunctionele stadswijk waarin onderwijs,
onderzoe k en stedelijk leven samenkomen.
“Usquare Feder onderscheidt zich dankzij de vanzelfsprekende aandacht voor inclusie. Het gebouw functioneert als een open stedelijke plek waar verschillende gebruikersgroepen elkaar kruisen, vergelijk baar met een stationsgebouw. ” – publieksjury Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
