Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur
6 maart 2026, heeft de Vlaamse Raad van de Orde van Architecten (hierna: de Vlaamse Raad) haar visienota voorgesteld met concrete voorstellen tot modernisering van de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en het beroep van architect (de zogenaamde ‘Architectenwet’). Deze hervorming is volgens de Vlaamse Raad noodzakelijk om het wettelijke kader in overeenstemming te brengen met de hedendaagse bouwpraktijk, die de afgelopen decennia ingrijpend is geëvolueerd.
De huidige Architectenwet dateert uit 1939 en werd opgesteld in een bouwcontext die fundamenteel verschilt van de huidige realiteit. Vandaag opereren architecten binnen een complex ecosysteem van bouwheren, aannemers, studiebureaus, projectontwikkelaars, veiligheidscoördinatoren en andere gespecialiseerde actoren. Bovendien zijn contractuele structuren, samenwerkingsvormen (zoals design & build), digitalisering (Building Information Modelling – BIM), duurzaamheidseisen en verzekeringsverplichtingen sterk geëvolueerd.
De Vlaamse Raad stelt vast dat deze ontwikkelingen hebben geleid tot een structureel onevenwicht tussen:
de verregaande burgerrechtelijke en tuchtrechtelijke aansprakelijkheid van de architect;
de vaak beperkte contractuele en feitelijke beslissingsmacht;
en een vergoeding die niet steeds in verhouding staat tot de opgelegde verantwoordelijkheden.
Dit spanningsveld wordt versterkt door onder meer de toepassing van de tienjarige aansprakelijkheid, de verplichte verzekering van de burgerlijke beroepsaansprakelijkheid en de toenemende juridisering van het bouwproces.
Ter voorbereiding van haar visienota richtte de Vlaamse Raad een werkgroep op die uitgebreid overleg pleegde met leden-architecten en diverse stakeholders uit de bouwsector. Het resultaat is een gedragen aanzet tot een beleidsdocument dat een toekomstgericht antwoord formuleert op structurele knelpunten binnen het huidige wettelijke kader.
De voorgestelde modernisering steunt op volgende fundamentele uitgangspunten:
1. Herwaardering van ontwerp en architecturale kwaliteit
De Vlaamse Raad pleit ervoor de kerntaak van de architect opnieuw centraal te stellen: het ontwerpen en bewaken van architecturale kwaliteit in het algemeen belang. Het beroep mag niet herleid worden tot loutere risicobeheersing of administratieve compliance.
2. Evenwicht tussen aansprakelijkheid, beslissingsmacht en vergoeding
De visienota beoogt een juridisch coherente koppeling tussen verantwoordelijkheid en reële beslissingsmacht. Aansprakelijkheid moet proportioneel zijn en in verhouding staan tot de effectieve invloed die de architect heeft op ontwerp- en uitvoeringsbeslissingen.
3. Proportionele verdeling van aansprakelijkheid
In lijn met hedendaagse samenwerkingsmodellen in de bouwsector pleit de Vlaamse Raad voor een evenwichtige en transparante aansprakelijkheidsverdeling tussen alle betrokken actoren. Elke partij dient aansprakelijk te zijn voor haar eigen fouten en binnen haar eigen competentiedomein.
4. Ruimte voor architecturale ambitie en innovatie
Door het herstellen van het evenwicht in verantwoordelijkheden en risico’s wil de Vlaamse Raad ruimte creëren voor meer architecturale ambitie, innovatie en duurzame kwaliteitsontwikkeling, zonder dat dit leidt tot een disproportioneel juridisch risico voor één enkele actor.
Met deze visienota wil de Vlaamse Raad bijdragen aan een constructieve dialoog met beleidsmakers en de federale wetgever over een actualisering van de Architectenwet. Een modern wettelijk kader moet zowel de bescherming van het algemeen belang als een werkbare en rechtszekere beroepsuitoefening garanderen.
